Zarządzanie procesem produkcyjnym, zarządzanie produkcją
Narzedziownie.pl - portal dla firm produkujących formy wtryskowe, tłoczniki, wykrojniki i inne narzędzia

Drukuj | Prześlij link znajomemu | Wyszukaj w serwisie

Fakturowanie powierzchni narzędzi formujących (form wtryskowych i rozdmuchowych) dla przetwórstwa tworzyw sztucznych. CZ.1



Autor artykułu: mgr inż. Marek Suchecki – SUMARIS (Mold-Tech Standex Int.)

W niniejszym tekście chcę przedstawić Państwu bliżej korzyści i zalety techniki fotochemicznego fakturowania form, jak również przybliżyć aspekty techniczne, problemy i możliwości . Zawarte tutaj, oparte na naszym długoletnim doświadczeniu informacje, wskazówki, rady dotyczące możliwości techniki Mold- Tech® z pewnością będą przydatne dla projektantów, konstruktorów, budowniczych form, przetwórców tworzyw sztucznych i handlowców.

1. Wprowadzenie

Wraz z coraz większą ekspansją produktów z tworzyw sztucznych w nasze codzienne otoczenie rośnie również zapotrzebowanie na różnorodne kształtowanie powierzchni produktów w sposób niedrogi, szybki i powtarzalny. Istnieją różne techniki kształtowania(dekorowania ) powierzchni produktów z tworzyw sztucznych, które można podzielić na bezpośrednie: lakierowanie, drukowanie, galwanizowanie, flokowanie, powlekanie (np. folią), In-Mold-Coating ; pośrednie (kształtowanie powierzchni formujących narzędzi): elektrodrążenie, piaskowanie, chromowanie techniczne, fakturowanie(grawerowanie fotochemiczne, galwanotechnika). Uzyskanie faktury (np. skóra) na powierzchni narzędzia można osiągnąć poprzez fotochemiczne trawienie wzoru bezpośrednio do siatki formy lub z pomocą galwanotechniki (techniki niklowania i miedziowania wykorzystane do tworzenia tzw. „galvanoform” lub „galvanoelektrod” ), gdzie kształt i powierzchniowa faktura są wiernie przeniesione z modelu. Techniki „galvano” charakteryzuje (przykładowo wg. badań przeprowadzonych przez BMW AG dla faktury skóropodobnej) bardzo wierne odtworzenie faktury, lecz niedokładność wymiarów, długi czas powstawania, wysoki koszt i praktycznie nienaprawialność faktury powoduje, że techniki te są rzadko stosowane. Z kolei fakturowanie fotochemiczne dobrze imituje wzorzec, a przy tym pozwala na dużą dowolność konturu powierzchni formy, szybką konwersję wzoru, zapewnia dużą dokładność wymiarów, jest szybkie tanie i łatwo naprawialne. MOLD-TECH® Standex International

Fakturowanie form, często określane jako teksturowanie, strukturowanie, gofrowanie, grawerowanie, czy też po prostu trawienie, jest częściej stosowaną techniką wykańczania powierzchni narzędzi formujących ze względu na dobrą jakość, szerokie wzornictwo i niskie koszty.

Fot 1. Przykłady faktur.



2.Obszary zastosowania

Początkowo fakturowanie było stosowane w celu „tuszowania” pewnych wad produkcyjnych przy procesie formowania wtryskowego. Dzisiaj nadawanie faktury elementom z tworzyw sztucznych zyskało nową wartość (pozycję). Podnoszenie dekoratywności produktów poprzez modne wzornictwo, jak również uwarunkowania techniczne, praktyczne i ergonomiczne decydują o wyborze faktury.

Obszary zastosowania są nie mniej szerokie jak paleta produktów z tworzyw sztucznych: elementy wyposażenia wnętrza i elementy zewnętrzne samochodów w przemyśle motoryzacyjnym, elementy wyposażenia wnętrza w lotnictwie, elementy obudowy urządzeń telekomunikacyjnych, radiowych, telewizyjnych i fonograficznych, elementy części elektrycznych, narzędzia „profi” i „hobby”, artykuły gospodarstwa domowego, zabawki, akcesoria meblowe i budowlane (drzwi ,osłony , okucia itp.), obudowy urządzeń biurowych, opakowania , ozdoby itd. Do tego dołączyć należy obszary zastosowania tzw. fotograwerowania – logo producentów i znaki firmowe – raz opracowane zaoszczędzają koszty związane z nadrukowaniem lub innym oznakowaniem gotowych produktów.

3. Schemat i opis procesu fakturowania form

Technika fakturowania wg. MOLD-TECH® bazuję na zdolności reakcji metali z kwasami. Aby działanie to nie prowadziło do niekontrolowanej korozji i zniszczenia powierzchni, wymagane są pewne czynności przygotowawcze. Decydująca dla przyszłego obrazu faktury jest warstwa odporna na działanie kwasów, która służy jako nośnik wzoru (maska wzoru). Wzór ten nanosi się równomiernie na powierzchnie. Wszystkie nie przeznaczone do fakturowania powierzchnie pokrywa się lakierem i folią ochronną. Zawsze przed trawieniem następuje kontrola wzoru i ewentualne retuszowanie. Tak przygotowana forma zostaje zanurzona w kąpieli kwasowej, dopasowanej odpowiednio do konkretnego rodzaju metalu. Także tutaj niezbędna jest kontrola procesu trawienia w celu osiągnięcia odpowiedniej głębokości i wyglądu faktury. Poprzez powtarzanie tej czynności możliwe jest również otrzymanie wielopoziomowego plastycznego obrazu

Rys. 1 Schemat procesu fotochemicznego fakturowania.



faktury (efekt naturalnej głębi). Możliwe jest ustawienie stopnia matowości, ewentualnie połysku faktury.

4.Wzory faktur

Ponad 10.000 rozmaitych wzorów faktur Mold-Tech®, które są obecnie stosowane, bazuje na tzw. "Film-Master". Są to wzory faktur stworzonych w większości na podstawie ściągniętych fotograficznie obrazów materiałów naturalnych np. skóra, drewno, kamień, piasek, tkaniny i wiele innych. Istnieje również cała gama wzorów tzw. technicznych, opracowanych sztucznie, charakteryzujących się dużą symetrią obrazu. Formy do rozdmuchu wymagają z kolei odpowiednio przetworzonych wzorów faktur, które zapewnią optymalne odpowietrzenie. W zależności od specyfiki produktu i procesu jego wytwarzania możliwe jest optymalny dobór wzoru.

Dzięki technice fotograficznej możliwe jest odpowiednio wg. potrzeb powiększenie lub pomniejszenie wzoru. Techniki trawienia z kolei pozwalają na spłycenie bądź pogłębienie faktury oraz nadanie połysku lub matu. Filmy ze wzorami faktur są przetworzone w specjalny standardowy format, dostępne dla wszystkich oddziałów Mold- Tech®, co umożliwia jednakowe wykonanie faktur (jest to dużą zaletą w przypadku np. koncernów samochodowych lub elektronicznych o międzynarodowych powiązaniach; wiele spośród wzorów stanowi zastrzeżone wzornictwo firm). Zaletą jest również dostępność do wszystkich struktur i ich reprodukcyjność nawet po wielu latach.

Fot 2. Film Master

Inną gamą produktów są tzw. fotograwery (fot 2), czyli pewne motywy graficzne i różnego rodzaju napisy (najczęściej logo firm) nanoszone na powierzchnię formy metodą trawienia chemicznego. Podstawową zaletą tego typu grawerowania jest wysoka jakość, precyzja, powtarzalność i możliwość wykonania nawet bardzo małego graweru ( tam gdzie metody tradycyjne już zawodzą). Możliwe do osiągnięcia głębokości to:
0,1 mm przy wysokości liter do 1mm
0,3 mm przy wysokości liter do 5mm

Materiał: zalecana stal hartowana o niskiej zawartości chromu. Stale niehartowane lub ulepszane nadają się w ograniczonym zakresie. Grawerowanie w metalach nieżelaznych jest także możliwe np. miedź elektrolityczna do elektrod do elektrodrążenia. Często stosowane stale: 1.1730, 1.2764, 1.2764, 1.2842, 1.2344, 1.2080, 1.2083.

Kliknij tutaj aby wyświetlić 2 część artykułu.



SUAMRIS Systemy Narzędziowe Marek Suchecki
Ul, Puszkina 10, 60-461 Poznań
Tel.: 061/ 8407492
Fax: 061/8407493
E-mail: biuro@sumaris.com.pl

Liczba wyświetleń tego artykułu: 20445

Artykuł pochodzi ze strony: www.Narzedziownie.pl
© 2005 - Galactica Sp.j.