Zarządzanie procesem produkcyjnym, zarządzanie produkcją
Narzedziownie.pl - portal dla firm produkujących formy wtryskowe, tłoczniki, wykrojniki i inne narzędzia

Drukuj | Prześlij link znajomemu | Wyszukaj w serwisie

Kontrole maszyn i urządzeń

Kontrole maszyn i urządzeń przeprowadzane przez Państwową Inspekcję Pracy mają na celu sprawdzenie zgodności ich użytkowania z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, wymaganiami ergonomii oraz Polskimi Normami. Kontroluje się, czy zastosowane przez pracodawcę maszyny i urządzenia posiadają odpowiednie rozwiązania likwidujące lub ograniczające zagrożenia związane z ich użytkowaniem.

Od dnia 1 stycznia 2006 r. kontrole dotyczące stanu bezpieczeństwa maszyn będą koncentrowały się na dwóch grupach maszyn tzw. nowych (nabytych po dniu 1 stycznia 2003 r.) oraz starych (nabytych przed dniem 1 stycznia 2003 r.).

W przypadku maszyn nowych inspektorzy pracy będą sprawdzać, czy maszyny spełniają wymagania zasadnicze zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie wymagań zasadniczych dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 91, poz. 858). Pracodawca posiadający na stanie maszyny nowe będzie zobowiązany posiadać deklarację zgodności wydaną przez producenta, importera lub dostawcę. W przypadku nieprzestrzegania przepisów inspektorzy kontrolujący mogą nałożyć karę na producenta maszyny w wysokości do 100 000 zł, a na pracodawcę w kwocie do 500 zł lub złożyć wniosek do sądu.

Kontrole maszyn starych będą dotyczyły ich stanu bezpieczeństwa zgodnego z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 z późn. zm.). Pracodawca jest więc zobowiązany doprowadzić maszyny do zgodności z minimalnymi wymaganiami; jeżeli tego nie uczyni, inspektor może nałożyć na niego karę za nieprzestrzeganie przepisów do wysokości 500 zł lub złożyć wniosek do sądu.

Termin „maszyna”, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r., należy rozumieć jako wszelkie maszyny i inne urządzenia techniczne, narzędzia oraz instalacje użytkowane podczas pracy, a także sprzęt do tymczasowej pracy na wysokości, w szczególności drabiny i rusztowania. Natomiast „użytkowanie maszyny” oznacza wykonywanie wszelkich czynności związanych z maszyną, w szczególności jej uruchamianie lub zatrzymywanie, posługiwanie się nią, transportowanie, naprawianie, modernizowanie, modyfikowanie, konserwowanie i obsługiwanie, w tym także czyszczenie. Do obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu maszyn przez pracowników należy zatem:
  1. poddanie maszyn, w przypadku gdy bezpieczne ich użytkowanie jest uzależnione od warunków, w jakich są one instalowane:
    • wstępnej kontroli po ich zainstalowaniu, a przed przekazaniem do eksploatacji po raz pierwszy,
    • kontroli po zainstalowaniu na innym stanowisku pracy lub w innym miejscu;
  2. poddanie maszyn narażonych na działanie warunków powodujących pogorszenie ich stanu technicznego, co może spowodować powstawanie sytuacji niebezpiecznych:
    • okresowej kontroli, a także badaniom,
    • specjalnej kontroli, w przypadku możliwości pogorszenia bezpieczeństwa związanego z maszyną, a będącego wynikiem: prac modyfikacyjnych, zjawisk przyrodniczych, wydłużonego czasu postoju maszyny, niebezpiecznych uszkodzeń oraz wypadków przy pracy.
Wymienione kontrole powinny być wykonywane przez jednostki działające na podstawie odrębnych przepisów albo osoby upoważnione przez pracodawcę i posiadające odpowiednie kwalifikacje. Wyniki kontroli dokumentuje się i przechowuje przez okres 5 lat od dnia zakończenia kontroli. Natomiast jeśli maszyny są użytkowane poza terenem zakładu pracy, w miejscu ich użytkowania powinien być dostępny dokument potwierdzający przeprowadzenie ostatniej kontroli maszyny. Jeżeli obsługa, naprawa, remont lub konserwacja maszyn powodują zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników, pracodawca powinien zadbać o to, aby czynności te wykonywane były przez pracowników upoważnionych i posiadających odpowiednie kwalifikacje.

Na pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia pracownikom dostępu do informacji, w tym do pisemnych instrukcji użytkowania maszyn, zawierających informacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie:
  • warunków użytkowania maszyn,
  • instrukcji postępowania w sytuacjach nietypowych.
Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy sprawdza, czy pracodawca poinformował pracowników o zagrożeniach związanych z maszynami znajdującymi się w miejscu pracy lub jego otoczeniu oraz o wszelkich zmianach dotyczących ich konstrukcji, wprowadzonych w takim zakresie, w jakim zmiany te mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo maszyny, nawet gdy pracownicy bezpośrednio nie użytkują tych maszyn. Pracodawca powinien przedstawić podczas kontroli dokumenty świadczące o podjęciu niezbędnych działań, aby pracownicy:
  • będący użytkownikami maszyny odbyli odpowiednie przeszkolenie w zakresie bezpiecznego ich użytkowania,
  • wykonujący naprawy, modernizację, konserwację lub obsługę maszyn odbyli specjalistyczne przeszkolenie w tym zakresie.

Pracodawca posiadający nowe maszyny zgodne z wymaganiami zasadniczymi powinien sprawdzić, czy są one oznaczone w sposób czytelny i trwały. Oznaczenie powinno zawierać co najmniej:
  • nazwę i adres producenta,
  • oznakowanie CE,
  • oznaczenie serii lub typu maszyny,
  • numer fabryczny, jeżeli stosuje się numery fabryczne,
  • rok budowy maszyny.
W przypadku maszyn nowych producent powinien dołączyć deklarację zgodności w języku polskim, zawierającą:
  • nazwę i adres wytwórcy lub jego upoważnionego przedstawiciela,
  • dane identyfikujące wyrób (nazwa, typ, model, numer seryjny itp.),
  • wykaz dokumentów odniesienia zawierających wymagania, które spełnia wyrób,
  • inne wymagane w dyrektywach informacje,
  • datę wystawienia,
  • podpis i funkcję osoby upoważnionej,
  • oświadczenie o przyjęciu odpowiedzialności za deklarację.
Deklaracja zgodności musi być przechowywana analogicznie jak dokumentacja opracowana dla potrzeb oceny zgodności, przez ustalony czas (10 lat od daty wyprodukowania maszyny lub daty wykonania ostatniego egzemplarza). Treść deklaracji zgodności, jak również informacje o zastosowanych normach zharmonizowanych i jednostkach notyfikowanych uczestniczących w ocenie zgodności. Ponadto do każdej maszyny powinna być dołączona instrukcja zawierająca:
  • informacje zamieszczone w oznaczeniu maszyny, z wyłączeniem numeru fabrycznego,
  • informacje ułatwiające konserwację maszyny, takie jak adres importera, serwisu,
  • przewidywane zastosowanie maszyny,
  • informacje o stanowisku lub stanowiskach roboczych, które może zajmować operator,
  • instrukcje dotyczące bezpiecznego przekazywania do eksploatacji, użytkowania, przemieszczania maszyny, z podaniem jej masy i masy części maszyny, jeżeli mają one być transportowane osobno, montażu i jej demontażu, regulacji, konserwacji, obsługi i napraw,
  • w razie konieczności informacje o niedopuszczalnych sposobach użytkowania maszyny, wskazówki szkoleniowe, a także podstawowe charakterystyki narzędzi, które mogą być stosowane w maszynie.
Instrukcja maszyny oddawanej do eksploatacji powinna być w języku polskim. Ponadto powinny być do niej dołączone rysunki i schematy przeznaczone do uruchamiania, konserwacji, kontroli, sprawdzania prawidłowości działania maszyny, a także – jeżeli ma to zastosowanie – naprawy maszyny oraz wszelkie istotne zalecenia, w szczególności dotyczące bezpieczeństwa. W niezbędnych przypadkach instrukcja powinna zawierać wymagania dotyczące instalowania i montażu, w szczególności odnoszące się do zastosowanych tłumików drgań, rodzaju i masy płyt fundamentowych, mające na celu zmniejszenie hałasu lub drgań. W instrukcji powinna znajdować się także informacja dotycząca hałasu emitowanego przez maszynę i wartości rzeczywiste podanych parametrów albo ich wartości określone w wyniku pomiarów wykonanych na identycznych maszynach. Jest to bardzo ważne, ponieważ maszyny sprowadzane z innych krajów mogą emitować hałas przekraczający Polskie Normy. W przypadku gdy producent przewiduje, że maszyna będzie użytkowana w atmosferze zagrożonej wybuchem, instrukcja powinna zawierać wszelkie informacje niezbędne do użytkowania maszyny w takich warunkach.

W artykule wykorzystano materiały zaczerpnięte z publikacji pt. „Kontrola Maszyn i Urządzeń. Przeglądy, naprawy, dostosowanie do wymogów UDT i PIP” opublikowanej przez Wydawnictwo Forum.


Liczba wyświetleń tego artykułu: 14986

Artykuł pochodzi ze strony: www.Narzedziownie.pl
© 2005 - Galactica Sp.j.